Een lekbak lijkt een eenvoudige oplossing, maar speelt een cruciale rol in milieubescherming, veiligheid en wetgeving. Bedrijven die werken met bodembedreigende of gevaarlijke vloeistoffen krijgen vrijwel altijd te maken met de verplichting om lekkages te voorkomen en op te vangen. In deze blog lees je wanneer een lekbak verplicht is, welke regels gelden en waar je praktisch rekening mee moet houden.

Wat is een lekbak en waarvoor wordt die gebruikt?

Een lekbak is een vloeistofdichte opvangvoorziening die meestal onder vaten, jerrycans of IBC’s wordt geplaatst. De verpakking is de eerste beschermlaag. De lekbak dient als secundaire beveiliging wanneer deze verpakking lekt of beschadigd raakt. Je hebt zowel stalen als kunststof lekbakken.

Een lekbak wordt gebruikt om gevaarlijke of milieubelastende vloeistoffen veilig op te slaan en om gemorste of lekkende vloeistoffen direct op te vangen tijdens opslag, overschenken of tijdelijke plaatsing. Zo wordt voorkomen dat stoffen zich verspreiden naar bodem, grondwater of oppervlaktewater.

Volgens het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) is een lekbak een gesloten systeem dat niet mag zijn aangesloten op het riool. Hiermee wordt milieuschade voorkomen en wordt voldaan aan de geldende milieuwetgeving.

Belangrijke redenen om een lekbak te gebruiken

De functie van een lekbak gaat verder dan alleen vloeistof opvangen; de bak biedt gelijktijdig bescherming op de volgende gebieden:

• Bodembescherming: olie, brandstoffen en chemicaliën kunnen snel door vloeren en bodem dringen. Sanering kan tienduizenden euro’s kosten.

• Brandveiligheid: bij brandbare vloeistoffen beperkt een lekbak het verdampingsoppervlak en verkleint zo de kans op plasbranden.

• Arbeidsveiligheid: lekkages veroorzaken slipgevaar en blootstelling aan bijtende stoffen.

• Kostenbeheersing: gelekte vloeistof kan vaak veilig worden afgevoerd of soms zelfs worden teruggewonnen.

Wanneer is de lekbak verplicht?

De verplichting volgt niet uit één enkele regel, maar uit de combinatie van de Omgevingswet, het Bal, de PGS 15 en de algemene zorgplicht. Het Bal, de algemene zorgplicht zijn weer onderdeel van de overkoepelende Omgevingswet. Het PGS 15 is een losstaande richtlijn.

De kernvraag is altijd: vormt de stof een risico voor bodem of milieu? Hieronder volgen de richtlijnen voor de opslag van gevaarlijke stoffen:

1. Opslag van gevaarlijke stoffen (PGS 15)

Bij opslag van verpakte gevaarlijke stoffen is een lekbak vrijwel altijd verplicht. Dit geldt onder andere voor:

• ADR klasse 3 – brandbare vloeistoffen

  • Voorbeelden: benzine, diesel, oplosmiddelen, verf en alcohol.

• ADR klasse 8 – bijtende stoffen

  • Voorbeelden: zwavelzuur, zoutzuur en natronloog.

• ADR klasse 9 – milieugevaarlijke stoffen

  • Voorbeelden: gewasbeschermingsmiddelen en diverse industriële chemicaliën.

Ook voor andere vloeibare gevaarlijke stoffen, zoals oxiderende of giftige vloeistoffen, geldt opvangplicht. Gebruik dus bijvoorbeeld bij een IBC container een IBC lekbak.

2. Diesel, olie en andere bodembedreigende stoffen

Niet alle schadelijke vloeistoffen vallen onder ADR. Toch zijn stoffen zoals motorolie, hydrauliekolie en koelvloeistof altijd bodembedreigend. Opslag van deze producten in verpakking vereist daarom een olie lekbak, tenzij de vloer aantoonbaar vloeistofdicht is gecertificeerd.

3. Werkvoorraad

Werkvoorraad is de hoeveelheid stof die direct nodig is voor het werkproces. Hiervoor gelden soepelere opslagregels, maar niet voor bodembescherming.

Belangrijke regel:

• Verpakkingen groter dan 50 liter die als werkvoorraad buiten een opslagkast staan, moeten altijd op een lekbak staan.

Dit punt wordt vaak verkeerd geïnterpreteerd en leidt regelmatig tot boetes. Hier kun je bijvoorbeeld de lekbak van 120 liter voor gebruiken.

4. Buitenopslag en tijdelijke opslag

Ook bij tijdelijke opslag geldt de zorgplicht. Duurt opslag langer dan een korte overslagperiode, dan zijn dezelfde eisen van toepassing als bij permanente opslag.

Bij buitenopslag is een lekbak verplicht én moet deze worden beschermd tegen regen. Een met regenwater gevulde lekbak heeft immers geen opvangcapaciteit meer.

Eisen en verplichtingen rondom lekbakken

Lekbakken moeten voldoen aan duidelijke wettelijke eisen uit onder andere het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en de PGS 15. Zo moet een lekbak vloeistofdicht zijn, bestand tegen de opgeslagen stof en een opvangcapaciteit hebben van minimaal 110 procent van de grootste verpakking of 10 procent van de totale opgeslagen hoeveelheid. Zo is in sommige gevallen een lekbak met rooster een verstandige keuze.

Daarnaast is een lekbak altijd een gesloten systeem en mag deze niet zijn aangesloten op het riool. Ook werkvoorraad boven de 50 liter en buitenopslag van bodembedreigende stoffen vallen onder deze verplichtingen. Regelmatige inspectie en het leeg en schoon houden van de lekbak zijn van groot belang om aan de eisen te blijven voldoen.

Financiële en juridische consequenties

Het ontbreken van een juiste lekbak kan leiden tot handhaving door de omgevingsdienst of inspectiediensten. In de praktijk resulteert dit vaak in een last onder dwangsom, waarbij bedragen kunnen oplopen tot duizenden euro’s per week zolang de overtreding voortduurt.

Bij ernstige of herhaalde overtredingen kunnen ook directe boetes volgen. Daarnaast bestaat het risico op hoge kosten voor bodemsanering en kan een verzekeraar bij schade weigeren uit te keren wanneer blijkt dat niet aan de wettelijke verplichtingen is voldaan.

Voorkom boetes en problemen: zorg voor een lekbak

Door tijdig de juiste lekbakken toe te passen, voorkom je niet alleen boetes en juridische problemen, maar bescherm je ook het milieu, je medewerkers en de continuïteit van je bedrijf.

Een passende lekbak is een relatief kleine investering die grote risico’s afdekt. Of het nu gaat om gevaarlijke stoffen, olie of werkvoorraad, met een correcte lekbak voldoe je aan de wetgeving en laat je zien dat je veiligheid en milieuzorg serieus neemt.

Heb je nog vragen? Neem contact op met BCF-Products

Bij BCF-Products helpen we je graag op weg. Heb je vragen over onze lekbakken of wil je andere informatie? Neem dan gerust contact op met onze specialisten.

Met ons ruime assortiment bakken en lekbakken ben je verzekerd van kwaliteit, een scherpe prijs en persoonlijke service. Bel ons op: 040-8436761 of mail ons op info@bcf-products.nl, we staan klaar om je te helpen.